Hesaplayıcılar › Serbest Meslek Makbuzu

Serbest Meslek Makbuzu Hesaplama

Brüt, net veya tahsilat tutarından üç yönlü serbest meslek makbuzu hesabı yapar; stopaj, KDV ve KDV tevkifatını ayrıştırıp tahsil edilecek toplamı bulur.

Üç ayrı başlangıç noktası

Serbest meslek makbuzunda karışıklık, hesabın hangi tutardan başladığının netleşmemesinden çıkar. Üç farklı senaryo vardır ve üçü de farklı formül ister:

• Brütten: Anlaşılan ücret bellidir, kesintiler ve KDV bunun üzerine hesaplanır.
• Netten: Müşterinin eline geçecek net tutar bellidir, brüt geriye doğru bulunur.
• Tahsilattan: Banka hesabına yatacak toplam bellidir, brüt buradan geri hesaplanır.

Araç üç yönü de destekler; hangisini seçtiğinize göre formülü değiştirir.

Hangi kesintiler var?

Stopaj yalnızca ödemeyi yapan taraf vergi mükellefi olduğunda kesilir; gerçek kişiye kesilen makbuzda stopaj yoktur. KDV tevkifatı ise belirli işlerde ve belirli alıcılarda devreye girer: KDV'nin tamamı satıcıya ödenmez, bir kısmı alıcı tarafından doğrudan vergi dairesine yatırılır.

Kullanılan formüller

Ters hesaplar şu iki formülle yapılır:

• Net tutardan brüte: Brüt = Net / (1 - stopaj oranı)
• Tahsilat tutarından brüte: Brüt = Tahsilat / (1 - stopaj + KDV × (1 - tevkifat oranı))

İkinci formüldeki tevkifat terimi, KDV'nin yalnızca satıcıya ödenen kısmının tahsilata girmesini sağlar.

Örnek hesap

Senaryo: Brüt 10.000 ₺ tutarında bir serbest meslek ücreti, kurumsal bir müşteriye kesiliyor, tevkifat yok.

• Stopaj: 10.000 × %20 = 2.000 ₺
• KDV: 10.000 × %20 = 2.000 ₺
• Müşterinin ödeyeceği toplam: 10.000 - 2.000 + 2.000 = 10.000 ₺
• Serbest meslek erbabının net geliri: 10.000 - 2.000 = 8.000 ₺

Kesilen stopaj kaybedilmiş bir tutar değildir; yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir.

⚠️ Vergi oranları mevzuat değişikliğiyle güncellenebilir; tereddüt hâlinde mali müşavirinize danışın. Resmî işlemlerde ilgili mahkeme, icra dairesi veya kurum hesabı esastır. Hak kaybı yaşamamak için önemli işlemlerde bir avukata danışın.